Luchtkwaliteit op kantoor meten en verbeteren

Na de lunch zakt de aandacht weg, de vergaderkamer ruikt muf en iemand zet het raam open. Dat beeld kent elk kantoor. Wat er dan precies mis is met de lucht weet bijna niemand, want binnenlucht is onzichtbaar en je went er binnen een kwartier aan.

De luchtkwaliteit op kantoor meten kost minder moeite dan je denkt. Je hebt er een meter voor nodig en een werkdag geduld. Wat je daarna in handen hebt is geen gevoel maar een grafiek, en met een grafiek kun je iets: een raam opengooien, de installatie laten nameten, of gewoon met minder mensen in een te kleine kamer gaan zitten.

Mensen ademen CO2 uit. In een ruimte waar te weinig verse lucht binnenkomt stapelt dat gas zich op, en dat gebeurt precies zo snel als de ventilatie tekortschiet. Je meet er dus niet mee of de lucht schoon is. Je meet ermee hoeveel van de lucht om je heen al door iemands longen is geweest.

De Arbowet is hier vager dan de meeste werkgevers hopen. Het Arbobesluit legt in artikel 6.2 vast dat in een besloten werkruimte voldoende niet-verontreinigde lucht aanwezig moet zijn. Een ppm-getal staat er niet bij.

Die getallen komen uit de bouwpraktijk. Het Programma van Eisen Frisse Scholen van RVO deelt binnenlucht in klassen in: klasse A blijft onder 950 ppm, klasse B onder 1200 ppm. Kantoren vallen daar formeel niet onder, maar de indeling wordt breed gebruikt omdat er voor kantoren weinig concreters ligt. Buitenlucht zit rond 420 ppm en dat is meteen je nulpunt.

Welke meter je hiervoor nodig hebt, en waarom een goedkope schatter je op de werkplek voor de gek houdt, staat in een goede CO2-meter kiezen. Wil je breder meten dan CO2 alleen, begin dan bij luchtkwaliteit in huis meten en verbeteren.

Een lage CO2-waarde betekent dat er genoeg verse lucht binnenkomt. Meer niet. Fijnstof waait mee naar binnen vanaf een drukke straat, komt vrij bij een laserprinter en hangt na de lunch in de keuken. Vluchtige organische stoffen komen uit schoonmaakmiddelen, uit nieuw meubilair en uit de lijm onder een pas gelegde vloer.

Dat verschil is niet theoretisch. Een kantoor aan een invalsweg kan een keurige 600 ppm laten zien en tegelijk een fijnstofwaarde hebben waar je in huis van zou schrikken. Meet je alleen CO2, dan mis je dat volledig.

Voor die tweede laag heb je een deeltjesmeter nodig, of een monitor met beide sensoren aan boord. In fijnstof in huis staat waar de deeltjes vandaan komen en hoe je een gemeten waarde leest. De apparaten zelf vind je bij meetapparatuur.

Loopt de CO2 op, dan is er maar een echte oplossing: meer verse lucht. Ramen open werkt, maar niet in januari en niet aan een straat waar je jezelf niet meer verstaat. Een mechanische installatie kan vaak hoger dan hij nu draait, want het debiet is bij oplevering ingeregeld op een bezetting die inmiddels nergens meer op slaat.

Praktisch begin je bij het rooster. Staan de ventielen open, zit er geen laag stof op de filters van de luchtbehandelingskast, en klopt de bedrijfstijd van de installatie met de tijden waarop er gewerkt wordt? Drie vragen aan de beheerder leveren vaker iets op dan een offerte voor een nieuwe installatie.

Pas als de ventilatie op orde is heeft filteren zin. Een luchtreiniger kies je dan op CADR: het aantal kubieke meter schone lucht dat het apparaat per uur levert. Reken met vier tot vijf keer de inhoud van de ruimte per uur. Een vergaderkamer van vijf bij vier meter met een plafond van 2,70 meter bevat 54 kubieke meter lucht, dus je zoekt iets dat 216 tot 270 kubieke meter per uur aankan. In de categorie luchtreinigers staat per apparaat welke CADR je ervoor terugkrijgt.

Voor productiehallen, werkplaatsen en grote kantoorvloeren bestaan zwaardere uitvoeringen die niet standaard in de winkel staan. Loop je daar tegenaan, vraag het dan bij ons na.