In het kort
- Een luchtreiniger heeft meestal drie filters, en die gaan alle drie verschillend lang mee.
- Het voorfilter is het enige dat je zelf schoonmaakt. Even afzuigen bij het stofzuigen is genoeg.
- Trotec houdt voor zijn HEPA-filters zes tot twaalf maanden aan, Wood’s ongeveer zes maanden voor het Active ION HEPA van de 150-serie.
- Een HEPA-filter uitwassen kan niet. Water en uitkloppen beschadigen de vezelstructuur waar de filtering op berust.
- Vervangen kost twee minuten en gaat zonder gereedschap. Het lastigste is uitzoeken welk filter bij jouw model hoort.
Een luchtreiniger die een jaar heeft gedraaid ziet er van buiten nog hetzelfde uit. Van binnen is het filter grijs geworden en gaat er merkbaar minder lucht doorheen. Daar zit het probleem: je hoort niets, je ziet niets, en het apparaat klaagt niet. Hieronder staat hoe lang elk filtertype meegaat volgens de fabrikant, waaraan je ziet dat het zover is, en hoe je zo'n filter wisselt.
Drie filters, drie verschillende taken
Vrijwel elke luchtreiniger werkt in lagen. Weten welke laag wat doet, scheelt je de helft van de onderhoudsvragen.
Het voorfilter zit vooraan en vangt het grove werk op: pluis, haar, grof stof. Het is een grof gaas of een dun matje en het is het enige onderdeel dat je zelf schoonhoudt. Trotec zegt het bij het voorfilter van de AirgoClean 200 E kort en goed: even naar het voorfilter kijken bij het stofzuigen is genoeg om verstopping voor te zijn.
Het HEPA-filter is de laag waar het om gaat. Dat is geen zeef maar een dicht pak geplooide vezels, en de fijnste deeltjes blijven daar aan hangen in plaats van erdoorheen te passen. De klasse staat op de verpakking: H13 of H14 volgens de Europese norm EN 1822. Trotec geeft voor het H13-filter van de AirgoClean 200 E op dat het minstens 99,95 procent van de deeltjes van 0,3 micrometer tegenhoudt.
Het koolstoffilter doet iets heel anders. Dat vangt geen deeltjes maar gassen en geuren, en het werkt zolang er nog vrije ruimte in de kool zit. Op een gegeven moment is de kool verzadigd en dan houdt het gewoon op, zonder dat je dat aan het filter ziet. In veel modellen zijn HEPA en kool één pakket, een 3-in-1-filter. Dan wissel je ze samen. Meer over wat kool wel en niet aankan staat in luchtkwaliteit in huis meten.
| Filter | Wat je ermee doet | Interval volgens de fabrikant |
|---|---|---|
| Voorfilter | Afzuigen met de stofzuiger, niet vervangen | Elke keer dat je stofzuigt, ongeveer maandelijks |
| HEPA-filter | Vervangen, niet reinigen | Trotec: 6 tot 12 maanden bij een paar uur per dag |
| Active ION HEPA (Wood's 150-serie) | Vervangen, niet reinigen | Wood's: ongeveer 6 maanden |
| Koolstoffilter | Vervangen zodra geuren terugkomen | Korter dan het HEPA-filter, afhankelijk van de geurbelasting |
| 3-in-1 (kool en HEPA in één) | Vervangen als geheel | Volg het interval van de fabrikant van jouw model |
De intervallen komen van Trotec en Wood's zelf, per filter. Een algemeen getal voor alle luchtreinigers bestaat niet: het hangt af van hoeveel uur het apparaat draait en hoe vies de ruimte is. Kijk altijd wat de fabrikant van jouw model opgeeft.
Waaraan zie je dat het filter op is?
De meeste apparaten hebben een filterteller die na een vast aantal draaiuren gaat branden. Handig, maar het is een klok en geen meting: hij weet niet of je in een stoffige werkplaats of in een schone slaapkamer staat. Gebruik daarom ook je eigen waarneming.
- Er komt minder lucht uit. Houd je hand voor de uitblaas op de hoogste stand. Merkbaar minder wind dan een half jaar geleden betekent dat het filter dichtzit.
- Het apparaat wordt luider bij dezelfde stand. De ventilator moet harder werken om dezelfde lucht door een voller filter te duwen.
- Geuren komen terug. Dat is het koolstofdeel, niet het HEPA-deel. Verzadigde kool laat geur gewoon passeren.
- Het apparaat ruikt zelf muf. Trotec noemt dat bij het True HEPA-filter van de AirgoClean 205 S met zoveel woorden: een vol filter kan de muffe lucht na een paar maanden zelf gaan verspreiden.
- Het filter is zichtbaar grijs. Trek hem eruit en kijk. Een HEPA-filter dat van wit naar grijsbruin is gegaan heeft zijn werk gedaan.
Zit je met een luchtkwaliteitsmeter in dezelfde kamer, dan zie je het ook aan hoe lang het duurt voordat de waarde na koken of stofzuigen weer zakt. Duurt dat merkbaar langer dan vroeger, dan is het filter de meest waarschijnlijke reden.
-
Zet het apparaat uit en haal de stekker eruit
Niet omdat het gevaarlijk is, maar omdat een draaiende ventilator los stof de kamer in blaast op het moment dat je het filter eruit trekt.
-
Open de behuizing
Bij de meeste modellen draai je de voor- of achterkant een kwartslag los of klik je hem los. Gereedschap heb je niet nodig; Trotec noemt het wisselen bij de AirgoClean 170 + expliciet gereedschapsvrij.
-
Haal het oude filter eruit en stop het meteen in een zak
Alles wat het filter een half jaar heeft vastgehouden zit er nog in. Direct in een vuilniszak en dichtknopen scheelt dat je het weer door de kamer verspreidt. Was daarna je handen.
-
Maak de lege behuizing en het rooster schoon
Een vochtige doek langs de binnenkant en de stofzuiger over het aanzuigrooster. Laat alles droog zijn voordat het nieuwe filter erin gaat, want een HEPA-filter en vocht gaan niet samen.
-
Plaats het nieuwe filter en zet de teller terug
Let op de richting: er staat vrijwel altijd een pijl of de tekst airflow op de rand. Verwijder eventueel plastic van het nieuwe filter, sluit de behuizing en reset de filterteller volgens de handleiding. Doe je dat niet, dan blijft het lampje branden en werkt de teller de volgende keer niet meer voor je.
Kun je een HEPA-filter wassen of uitkloppen?
Nee, en dat is geen commerciële zuinigheid van onze kant. Het zit in hoe zo’n filter werkt. Een HEPA-filter houdt de fijnste deeltjes niet tegen door kleine gaatjes, maar doordat de deeltjes tegen een wirwar van dunne vezels aan botsen en eraan blijven kleven. Zodra die vezelstructuur wordt platgedrukt, opgerekt of nat gemaakt, is dat effect weg. Het filter ziet er dan schoner uit en filtert slechter.
De fabrikanten zeggen het zelf. Trotec bij het H13-filter van de AirgoClean ONE: uitwassen heeft geen zin, het beschadigt de vezelstructuur waar de filtering op berust. Heylo bij het H14-PTFE-filter van de HL 800: uitkloppen, afzuigen of spoelen beschadigt de laag waar de hele filterwerking op rust. Trotec bij de 205 S: uitkloppen, afspoelen of afzuigen beschadigt de vezelstructuur, en daarmee gaat het rendement eraf waar je voor betaalt.
De uitzondering. Er bestaan wasbare filters, en die zitten bijna altijd vooraan als voorfilter. Dat is grof kunststofgaas dat wel tegen water kan. Staat er in de handleiding van jouw model letterlijk dat een filter wasbaar is, dan is het dat ook. Staat het er niet, ga er dan van uit dat het niet mag. Een filter dat ‘HEPA-type’ of ‘HEPA-achtig’ heet en volgens de verkoper wasbaar is, is meestal geen gecertificeerd HEPA-filter volgens EN 1822.
Wat je met een HEPA-filter wel mag doen: heel voorzichtig de losse pluis van de buitenrand plukken. Verder niets. Zuig nooit met een stofzuigermond over het plooiwerk zelf.
Zoek op je modelnummer, niet op filtertype
Filters zijn niet uitwisselbaar tussen modellen, ook niet binnen dezelfde serie. Een filter voor de AirgoClean 140 E past niet in de 145 E als de fabrikant dat niet zegt. Pak het typeplaatje op de achterkant van het apparaat erbij en zoek daarop in de filters en accessoires. Bij elk filter staat voor welke modellen het bedoeld is en welk artikelnummer de fabrikant eraan geeft.
Het onderhoud tussen twee filterwissels door
Vervangen is één keer per halfjaar. De rest is een paar minuten per maand, en het scheelt echt in hoe lang je filter meegaat.
- Voorfilter afzuigen. Koppel het bij het stofzuigen aan een vaste taak, dan vergeet je het niet. Hoe minder grof stof het HEPA-filter bereikt, hoe langer die het volhoudt.
- Aanzuig- en uitblaasroosters vrijhouden. Een luchtreiniger die tegen een gordijn of onder een bank staat, zuigt zijn eigen uitblaaslucht weer op. Vijftien tot twintig centimeter vrij rondom is een redelijke vuistregel.
- De stofsensor schoonmaken. Modellen met automatische stand meten met een optische sensor, en die raakt zelf ook stoffig. Een stoffige sensor meet te hoog en laat het apparaat onnodig hard draaien. Zoek in de handleiding waar het klepje zit en veeg de lens voorzichtig af.
- De behuizing afnemen. Vochtige doek, geen schoonmaakmiddel in de openingen.
- Bij lange stilstand: filter eruit. Zet je het apparaat de hele zomer weg, haal dan het filter eruit en berg het droog op. Een vol filter dat maandenlang in een gesloten kast staat, gaat ruiken.
Draait het apparaat vooral tegen allergieklachten, dan is op tijd vervangen extra belangrijk. Een luchtreiniger met een vol filter verplaatst wel lucht maar vangt minder af, en dat merk je pas aan je klachten. In huisstofmijtallergie: symptomen en wat je eraan doet staat waar een luchtreiniger in het geheel past.
Veelgestelde vragen over filters vervangen
Hoe vaak moet ik een HEPA-filter vervangen?
Trotec houdt voor zijn HEPA-filters zes tot twaalf maanden aan bij een gebruik van een paar uur per dag. Wood’s geeft voor het Active ION HEPA-filter van de 150-serie ongeveer zes maanden op. Draait het apparaat dag en nacht of staat het in een stoffige ruimte, reken dan op de onderkant van die marge.
Kan ik een HEPA-filter uitwassen om hem langer te gebruiken?
Nee. Water, uitkloppen en afzuigen beschadigen de vezelstructuur waar de filtering op berust, zeggen zowel Trotec als Heylo bij hun filters. Het filter ziet er daarna schoner uit en werkt slechter. Alleen een voorfilter dat volgens de handleiding wasbaar is, mag onder de kraan.
Wat gebeurt er als ik het filter gewoon laat zitten?
Het apparaat blijft draaien, maar er gaat steeds minder lucht doorheen, dus per uur wordt er minder lucht gereinigd. De ventilator werkt harder en wordt luider, en het koolstofdeel laat geuren door zodra de kool verzadigd is. Gevaarlijk is het niet, maar je betaalt stroom voor werk dat niet meer gedaan wordt.
Moet ik ook het voorfilter vervangen?
Meestal niet. Het voorfilter is grof gaas dat je afzuigt of uitspoelt als de handleiding dat toestaat. Er zijn uitzonderingen: de actieve kool voorfilters voor de AirgoClean 105 S en 205 S zijn verbruiksartikelen en komen per vier stuks, want daar zit kool in die op raakt.
Past een universeel filter ook?
Zelden goed. De maatvoering luistert nauw en een filter dat niet strak in de behuizing zit, laat lucht er langs lopen in plaats van erdoorheen. Dan filtert het apparaat vrijwel niets meer, ook al zit er een filter in. Kies op modelnummer en op het artikelnummer van de fabrikant.
Moet ik de filterteller resetten na het wisselen?
Ja. De teller telt draaiuren en gaat niet vanzelf terug als je een nieuw filter plaatst. Vergeet je het, dan blijft het lampje branden en is de teller de volgende ronde nutteloos. In de handleiding staat de knopcombinatie, vaak een paar seconden ingedrukt houden.
Hoort er een ionisator bij het onderhoud?
Bij sommige modellen zit een ionisatieplaat of naald die je voorzichtig kunt afvegen. Wat een ionisator wel en niet doet, en waarom ozon een apart verhaal is, staat in ionisator en ozon: zin, onzin en veiligheid.
Het juiste filter voor jouw model
Alle filters van Trotec, Wood's en Heylo die wij voeren, geordend op het model waar ze in horen. Bij elk filter staat het artikelnummer van de fabrikant, zodat je zeker weet dat je het goede pakt.
- Per model gesorteerd, met het artikelnummer van de fabrikant erbij
- Voorfilters, HEPA-filters, koolstoffilters en 3-in-1-pakketten
- Ook de losse voorfilters die als verbruiksartikel per set komen
