In het kort
- Het patroon zegt al veel bij huisstofmijt: klachten het hele jaar door, het ergst in het eerste uur na het opstaan, weg op vakantie.
- Wil je het zeker weten, dan laat je testen bij de huisarts: een bloedtest op specifiek IgE of een huidpriktest.
- Een huidpriktest kost een kwartier en je hebt de uitslag voor je weer buiten staat.
- Zelftests van internet en haaranalyses zijn onbetrouwbaar in beide richtingen, dus je koopt er niets voor.
- Test eerst, koop daarna. Een sanering die op de verkeerde allergie is gericht kost je maanden.
Elke ochtend verstopt wakker worden, een kwartier niezen en dan de dag door alsof er niets aan de hand is. Dat gaat jaren goed voordat iemand op het idee komt om een allergie voor huisstofmijt te laten testen. Meestal komt die gedachte pas op het moment dat je iets wilt aanschaffen: hoezen, een ander matras, een luchtreiniger. En dat is precies het goede moment om eerst uitsluitsel te halen.
Want de maatregelen tegen huisstofmijt zijn niet dezelfde als die tegen een kat, en ook niet die tegen schimmel in een vochtige badkamer. Wie op de gok saneert, is een seizoen verder voordat blijkt dat het aan iets anders lag. Hieronder wat je zelf kunt vaststellen, welke tests er zijn, en wat een uitslag wel en niet betekent.
Stap één: kijk naar het patroon van je klachten
Voordat er een naald aan te pas komt, kun je zelf al een sterke aanwijzing verzamelen. Huisstofmijtallergie heeft een herkenbaar ritme, en dat ritme is anders dan bij pollen.
Let op deze vier dingen:
- Het moment van de dag. Het ergst in het eerste uur na het opstaan, omdat je acht uur met je gezicht in het matras hebt gelegen en het allergeen opdwarrelt zodra je je omdraait en het dekbed openslaat.
- Het seizoen. Of eigenlijk het ontbreken daarvan. Klachten die het hele jaar doorlopen wijzen naar binnen, niet naar buiten. Veel mensen merken in het najaar wel een piek, omdat de mijtpopulatie dan op zijn hoogst is en de ramen dichtgaan.
- De plek. Slechter in de slaapkamer en op de bank, beter in een ruimte zonder textiel. Klachten die opkomen bij bed opmaken, stofzuigen of de zolder opruimen passen in het beeld.
- De vakantietest. Dit is de sterkste van de vier en hij kost niets. Verdwijnen je klachten na een paar dagen weg van huis en zijn ze binnen een dag na thuiskomst terug, dan zit de oorzaak in jouw huis.
Noteer het twee weken lang. Twee regels per dag is genoeg: hoe je wakker werd en waar je die dag last van had. Met dat lijstje in de hand is het gesprek bij de huisarts een stuk korter. En houd er rekening mee dat de twee allergieën hieronder ook samen voorkomen: een patroon dat op allebei lijkt is geen tegenstrijdigheid, maar juist reden om te laten testen.
| Huisstofmijt | Pollen (hooikoorts) | |
|---|---|---|
| Wanneer op het jaar | Het hele jaar door, vaak een piek in het najaar en in het stookseizoen. | Alleen in het seizoen van de boom, het gras of het onkruid waar je op reageert. |
| Wanneer op de dag | Het ergst vlak na het opstaan, en 's nachts bij het naar bed gaan. | Het ergst overdag buiten, en op warme droge dagen met wind. |
| Waar het opspeelt | Binnen, vooral in de slaapkamer en op de bank. | Buiten, en binnen met de ramen open. |
| Wat het verergert | Bed opmaken, stofzuigen, opruimen, een oud matras. | Gemaaid gras, fietsen in de ochtend, was buiten drogen. |
| Op vakantie | Doorgaans weg na een paar dagen, terug bij thuiskomst. | Hangt af van de bestemming en het seizoen daar. |
| Ogen erbij betrokken | Regelmatig, meestal milder dan bij pollen. | Vaak, en vaak het meest opvallende symptoom. |
Stap twee: de tests die uitsluitsel geven
Voor een allergie huisstofmijt testen ga je naar de huisarts. Die begint met dezelfde vragen die je hierboven al voor jezelf hebt beantwoord, en kiest op grond daarvan een van deze twee tests. Allebei worden ze vergoed uit de basisverzekering, al gaat het wel ten koste van je eigen risico.
De bloedtest op specifiek IgE. Eén buisje bloed, waarin het lab kijkt naar antistoffen tegen het huisstofmijtallergeen. Je hoeft er niet voor te stoppen met antihistaminica en het kan bij eczeem of een huidaandoening waar een priktest lastig is. De uitslag komt na een paar dagen terug en is een getal, geen ja of nee. Hoe hoger, hoe waarschijnlijker dat de mijt jouw klachten veroorzaakt.
De huidpriktest. Een paar druppels allergeenextract op de onderarm, met door elk druppeltje een klein prikje in de bovenste huidlaag. Na een kwartier lees je het af: een bultje met roodheid eromheen betekent een reactie. Snel, goedkoop en meteen duidelijk, en je ziet in één sessie ook of er nog iets anders meespeelt zoals kat, hond of graspollen. Antihistaminica moeten er wel een aantal dagen uit, anders onderdrukken ze de reactie en krijg je een vals-negatieve uitslag. Sommige huisartsen doen de test zelf, andere verwijzen naar een allergoloog of longarts.
En dan de uitslag. Een positieve test betekent dat je lichaam antistoffen maakt tegen huisstofmijt. Het bewijst niet in zijn eentje dat jouw ochtendklachten daarvandaan komen, want er zijn mensen met antistoffen en zonder klachten. De arts legt de uitslag daarom naast je verhaal. Passen die twee op elkaar, dan is de diagnose rond en heeft saneren zin. Passen ze niet, dan wordt er verder gekeken, bijvoorbeeld naar niet-allergische neusklachten, een chronische bijholteontsteking of astma dat nog niet is vastgesteld.
Wat je met een zelftest van internet koopt
Er zijn thuistests met een vingerprik en er zijn bedrijven die een allergie uit een haarlok of een bioresonantiemeting zeggen te lezen. Die laatste categorie heeft geen enkele wetenschappelijke basis. De vingerpriktests meten soms wel echt IgE, maar ze missen de duiding: niemand legt de uitslag naast jouw klachtenverhaal, en juist dat maakt het verschil tussen een getal en een diagnose. Een vals-negatieve uitslag stuurt je jarenlang de verkeerde kant op, een vals-positieve laat je een huis saneren voor niets. Een huisartsbezoek kost je één afspraak en levert een uitslag op waar wel iets mee te doen valt.
-
Bespreek meteen wat de behandeling wordt
De uitslag is het begin van het gesprek, niet het einde. Vraag wat er naast maatregelen in huis mogelijk is: een neusspray met corticosteroïden, antihistaminica, of bij aanhoudende klachten immuuntherapie waarbij je jarenlang kleine hoeveelheden allergeen krijgt toegediend. Wat past hangt af van hoe zwaar je klachten zijn en of er astma of eczeem bij speelt.
-
Begin bij het bed, niet bij een apparaat
Allergeenwerende hoezen om matras, kussen en dekbed leveren het meeste op per bestede euro, gevolgd door beddengoed wekelijks wassen op 60 graden. Dat zijn de twee stappen die je hoe dan ook zet, ongeacht wat je verder aanschaft.
-
Breng de luchtvochtigheid omlaag
De mijt heeft vocht nodig. Boven de 50 procent relatieve luchtvochtigheid gedijt hij, onder de 45 procent droogt hij uit. Dagelijks kort ventileren met de ramen tegen elkaar open, de slaapkamer koel houden en het dekbed 's ochtends opengeslagen laten liggen doen daar het meeste voor. Zet er een hygrometer bij, want dit is niet iets wat je aan je gevoel afleest.
-
Voeg pas daarna een luchtreiniger toe
Wat na het saneren nog opdwarrelt, blijft ongeveer een halfuur zweven, en dat is het deel dat je inademt. Daar zit de winst van een HEPA-filter, vooral in de slaapkamer waar je uren achter elkaar dezelfde lucht ademt. Let bij de keuze op een gecertificeerd filter, genoeg capaciteit voor de kubieke meters van de kamer en het geluidsniveau in de laagste stand.
-
Beoordeel het na drie maanden, niet na een week
Het allergeen dat al in huis zit verdwijnt niet meteen, en textiel blijft nog maanden afgeven. Houd bij hoe je 's ochtends wakker wordt, met een streepje op de kalender in plaats van uit je hoofd. Merk je na drie maanden niets, ga dan terug naar de huisarts in plaats van nog meer maatregelen te stapelen.
Van uitslag naar aanpak
Een bevestigde huisstofmijtallergie verandert vooral de volgorde waarin je te werk gaat. Je weet nu dat het zwaartepunt in het bed ligt en niet in de lucht, en dat maatregelen die het allergeen insluiten meer opleveren dan maatregelen die het verplaatsen. Het volledige plan, op volgorde van opbrengst, staat in huisstofmijt bestrijden in huis.
Pas als de hoezen erom zitten en de was wekelijks op 60 graden gaat, voegt een luchtreiniger iets toe. Hij pakt de fractie die blijft zweven, en dat is precies de fractie die je ’s nachts inademt. Welke toestellen daarvoor geschikt zijn, met het geluidsniveau per stand erbij, staat in luchtreinigers bij allergie. Ga daar niet eerder kijken dan nadat het bed op orde is, want in die volgorde is het weggegooid geld.
Wat als de test negatief is
Dat komt vaker voor dan mensen verwachten, en het is bruikbare informatie. Je weet nu dat hoezen en wassen op 60 graden waarschijnlijk niet gaan brengen wat je ervan hoopte, en dat scheelt geld en teleurstelling.
Dezelfde ochtendklachten passen namelijk ook bij andere dingen. Een allergie voor huisdieren of schimmel, die in dezelfde priktest meelopen. Niet-allergische neusklachten, waarbij je neus reageert op temperatuurwisselingen, droge lucht of geuren zonder dat er een allergie in het spel is. Te droge lucht in het stookseizoen, wat op zichzelf al voor een verstopte neus zorgt. Of een chronische ontsteking van de bijholtes. Leg de negatieve uitslag terug bij de huisarts en vraag wat de volgende stap is.
Wil je eerst breder lezen wat huisstofmijtallergie precies is en waar de mijt zich ophoudt, dan staat dat in huisstofmijtallergie: symptomen en wat je eraan doet.
Veelgestelde vragen over testen op huisstofmijtallergie
Hoe laat ik een allergie voor huisstofmijt testen?
Via de huisarts. Die bespreekt eerst je klachtenpatroon en laat dan een bloedtest op specifiek IgE doen, of voert een huidpriktest uit, of verwijst daarvoor door naar een allergoloog. Beide tests vallen onder de basisverzekering, waarbij het eigen risico wel meetelt. Neem een lijstje mee van twee weken klachten, dan is het gesprek een stuk gerichter.
Wat kost een allergietest?
Het consult bij de huisarts is gratis, want huisartsenzorg valt buiten het eigen risico. De test zelf niet: bloedonderzoek in het lab en een verwijzing naar de allergoloog gaan wel van je eigen risico af. Vraag vooraf even wat er in jouw geval wordt aangevraagd, dan weet je waar je aan toe bent.
Zijn zelftests voor huisstofmijt betrouwbaar?
Onvoldoende om er beslissingen op te baseren. Tests op basis van een haarlok of bioresonantie hebben geen wetenschappelijke onderbouwing. Vingerpriktests meten soms wel echt antistoffen, maar zonder dat iemand de uitslag naast je klachtenverhaal legt zegt een getal weinig. Een positieve uitslag zonder klachten betekent niet dat je moet saneren, en een negatieve uitslag stuurt je jaren de verkeerde kant op.
Moet ik stoppen met antihistaminica voor de test?
Voor een huidpriktest wel, meestal een aantal dagen van tevoren, omdat het middel de huidreactie onderdrukt en je anders een uitslag krijgt die niets waard is. Voor een bloedtest op IgE hoeft dat niet. De huisarts of de praktijk vertelt precies hoeveel dagen ervoor je moet stoppen, dus vraag dat na bij het maken van de afspraak.
Hoe onderscheid ik huisstofmijt van hooikoorts?
Vooral aan het ritme. Huisstofmijt geeft het hele jaar klachten, met de piek in het eerste uur na het opstaan en binnenshuis. Hooikoorts speelt in een afgebakend seizoen, is buiten erger en heeft vaker uitgesproken oogklachten. De vakantietest helpt: verdwijnen de klachten zodra je van huis bent, dan wijst dat naar binnen. Beide tegelijk komt trouwens ook voor.
Kan een kind getest worden op huisstofmijt?
Ja, en dat gebeurt regelmatig. Een huidpriktest kan al bij jonge kinderen en is minder ingrijpend dan een bloedafname, want het prikje gaat niet dieper dan de bovenste huidlaag. Bij aanhoudende neusklachten, nachtelijke hoest of eczeem zonder duidelijke oorzaak is het een van de eerste dingen waar de huisarts naar kijkt.
Kan ik zonder test al beginnen met maatregelen?
Ventileren, wassen op 60 graden en de luchtvochtigheid omlaag brengen zijn hoe dan ook verstandig en kosten weinig. Het aanschaffen van hoezen voor het hele bed of een luchtreiniger is een grotere uitgave, en die doe je liever als je weet waarop je reageert. Test eerst, koop daarna, is hier de goedkoopste volgorde.
